Centrum Dobrej Terapii

Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Leki przeciwdepresyjne nie uzależniają

W środkach masowego przekazu, na forach internetowych, wśród osób cierpiących na zaburzenia psychiczne oraz w codziennych rozmowach można często spotkać się z obawami lub też przekonaniem, że leki przeciwdepresyjne mają lub mogą mieć działanie uzależniające. Jest to mit, który może wynikać z dwóch powodów.

Po pierwsze w przypadku nagłego przerwania leczenia (przypadkowego lub z woli pacjenta), a nawet niekiedy w trakcie powolnego i planowanego wspólnie z lekarzem odstawiania niektórych leków mogą (ale nie muszą!) pojawić się nieprzyjemne objawy (tzw. objawy odstawienne), takie jak np.: zawroty głowy, niezborność ruchów, nadwrażliwość na bodźce, zmienność nastroju, uczucie prądów przechodzących przez ciało, drętwienie kończyn, dolegliwości brzuszne, objawy grypopodobne, zaburzenia snu i inne.

Objawy te są błędnie przyrównywane do objawów zespołów abstynencyjnych, towarzyszących uzależnieniu od różnych substancji psychoaktywnych. Należy podkreślić, że w trakcie stosowania leków przeciwdepresyjnych, w trakcie ich odstawiania oraz po zakończeniu leczenia nigdy nie pojawiają się w związku z tym żadne inne typowe dla uzależnienia od substancji zjawiska takie jak: silne pragnienie przyjmowania substancji, albo poczucie przymusu jej stosowania; trudności w kontrolowaniu zachowania związanego z przyjmowaniem substancji, jego zakończenia lub ilości; narastające zaniedbywanie alternatywnych do przyjmowanej substancji źródeł przyjemności lub zainteresowań; poświęcanie dużej i narastającej ilości czasu na zdobywanie i przyjmowanie substancji; przyjmowanie substancji pomimo wyraźnych dowodów na jej szkodliwość; narastająca tolerancja wymagająca przyjmowania coraz większych dawek substancji.

Zatem zjawiska pojawiające się w związku z przyjmowaniem leków przeciwdepresyjnych nie spełniają w żadnej mierze kryteriów uzależnienia, a czasem pojawiające się objawy odstawienne są przemijającym stanem, będącym efektem nagłego, krótkotrwałego i niegroźnego zaburzenia równowagi neurochemicznej w ośrodkowych układzie nerwowym.
Drugą przyczyną nieuzasadnionych obaw o uzależniające działanie leków przeciwdepresyjnych bywa nawrót objawów zaburzenia, z powodu którego zostały były przepisane (np. depresja, zaburzenia lękowe, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne) po pewnym czasie od odstawienia leku. Pojawiać się może wtedy przekonanie, że organizm pacjenta „uzależnił się” od leku, „przyzwyczaił się do niego” i „nie może bez niego funkcjonować”, i z tego powodu zawsze po jego odstawieniu choroba będzie nawracać. Tymczasem mamy tutaj do czynienia ze zjawiskiem powszechnym w medycynie. Bardzo duża część leków stosowanych we wszelkich dziedzinach medycznych nie zapewnia wyleczenia danej choroby, a jedynie może neutralizować lub usuwać jej objawy i skutki (tak jest np. z lekami stosowanymi w nadciśnieniu czy przy podwyższonym stężeniu cholesterolu). Po pewnym czasie od ich odstawienia objawy choroby wracają, ponieważ leki te nie leczą jej przyczyn. Podobnie rzecz się ma z lekami przeciwdepresyjnymi – u części pacjentów ich stosowanie może prowadzić do całkowitego wyleczenia zaburzenia, które już nie nawraca. U innych leki te będą usuwały uciążliwe dla pacjenta objawy, które mogą nawrócić po pewnym czasie od przerwania leczenia.

Podsumowując warto podkreślić, że leki przeciwdepresyjne (stosowane nie tylko u osób z depresją, ale też m.in. w przypadku nerwic/zaburzeń lekowych) nie uzależniają, a omawiany mit niepotrzebnie powoduje, że wiele osób nie podejmuje terapii, która mogłaby być dla nich korzystna.

dr hab. n. med. Marcin Siwek

Doktor habilitowany nauk medycznych, specjalista psychiatra. Absolwent studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM. Kierownik  Zakładu Zaburzeń Afektywnych Katedry Psychiatrii UJ… »

Inne artykuły:
Przeczytaj również:
Przeczytaj poprzedni wpis:
Nerwica lękowa – wywiad radiowy ze specjalistą Centrum Dobrej Terapii

W Radiu Kraków odbyła się kolejna audycja z udziałem lek. Pawła Brudkiewicza, specjalisty Centrum Dobrej Terapii. Tym razem tematem audycji…...

Zamknij