Osoby zgłaszające się, w związku ze swoimi problemami wynikającymi z nadużywania alkoholu, do specjalistów zajmujących się uzależnieniami stanowią zróżnicowaną społecznie oraz zdrowotnie grupę. Różnią się między sobą cechami, właściwościami psychicznymi, prezentowanym zachowaniem i reakcjami, funkcjonowaniem w sferze poznawczej, poziomem motywacji do zmiany oraz statusem społecznym. Mówi się czasami, że uzależnienie jest chorobą bardzo demokratyczną, czyli każda osoba nadmiernie pijąca alkohol ryzykuje uzależnieniem się od niego. W nowoczesnych programach terapii uzależnień indywidualizuje się podejście do pacjenta zarówno na etapie diagnostycznym, jak i w trakcie całego procesu terapeutycznego. Dodatkowo uzależnienie ma samo w sobie charakter wieloaspektowy, terapia alkoholowa obejmuje zatem kilka obszarów funkcjonowania człowieka: somatyczny, psychiczny, społeczny. Oddziaływania lecznicze koncentrują się w obszarze problemów medycznych oraz psychologicznych. W przypadkach bardziej zaawansowanego uzależnienia korzysta się również z oddziaływań readaptacyjno-
Cele terapii alkoholowej
Osoby zgłaszające się po pomoc w zakresie uzależnień prezentują różny stopień motywacji do zmiany oraz stawiają sobie różne cele terapii.
-
Całkowita abstynencja
nie zawsze jest podstawowym celem pacjenta, choć przez wielu jest deklarowana. Osoby te często chcą poprawić jakość swojego życia, niekoniecznie do końca rezygnując z używania alkoholu i innych substancji psychoaktywnych. W trakcie rozmów diagnostycznych terapeuta uzależnień omawia z pacjentem szczegółowo cel jaki chce pacjent osiągnąć w trakcie leczenia, czy chce ograniczyć używanie, czy też spróbować zachować całkowitą abstynencję.
-
ograniczenie używania alkoholu
Celem pacjenta może być początkowo ograniczenie używania alkoholu i dopiero na skutek rozmów terapeutycznych, można w nim wzbudzić motywację do całkowitego utrzymywania abstynencji – najpierw krótkoterminowej, a w późniejszym okresie długoterminowej.
-
Abstynencja
jest celem najbardziej pożądanym i oczekiwanym, jednak istotna jest w tym zakresie decyzja pacjenta i chęć podjęcia przez niego takiego wyzwania.
Efekty terapii związane z ograniczaniem picia alkoholu, z jednoczesnym polepszeniem funkcjonowania społecznego, utrzymywania się w rolach, realizowania zadań życiowych, poprawą zdrowia są również uważane jako efekty zmian.