Centrum Dobrej Terapii

Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Zespół niespokojnych nóg

Osoby cierpiące na zespół niespokojnych nóg (restless legs syndrome – RLS) skarżą się na nieprzyjemne odczucia w zakresie kończyn dolnych, pojawiające się głównie wieczorem, w czasie spoczynku czy po położeniu się do łóżka, które utrudniają zasypianie i mogą wywoływać besenność.

Odczucia te, zwane też parestezjami, często są trudne do opisania, ale zwykle mają charakter cierpnięcia, mrowienia, drętwienia, „niepokoju w nogach”. Częściową i niejednokrotnie tymczasową ulgę przynosi poruszanie nogami – charakterystyczny jest nawrót dolegliwości po zaprzestaniu ruchów nogami.

Eksperci oceniają, że częstość występowania RLS w populacji ogólnej wynosi około 10% i wzrasta z wiekiem. Zespół ten często występuje u kobiet w ciąży (głównie III trymestr). RLS jest jedną z częstszych przyczyn przewlekłych zaburzeń snu – nieprzyjemne dolegliwości utrudniają i uniemożliwiają zaśnięcie. Ponadto u większości osób dotkniętych RLS, w trakcie snu nocnego dochodzi do powtarzających się, krótkotrwałych ruchów kończyn dolnych (periodic limb movement syndrome – PLMS), które wybudzają ze snu. Skutkiem tych dolegliwości jest chroniczny deficyt snu i bezsenność, skutkujące gorszym funkcjonowaniem w ciągu dnia.

Mimo istotnego cierpienia wywoływanego przez RLS, osoby dotknięte tymi dolegliwościami rzadko zgłaszają się do lekarza, a świadomość istnienie omawianego zespołu w środowisku medycznym nadal nie jest wystarczająca.

Rozpoznanie RLS wymaga w pierwszej kolejności wykluczenia mogących leżeć u podłoża dolegliwości chorób neurologicznych i metabolicznych (np. niedobór żelaza, niewydolność nerek). Opisywane nieprzyjemne odczucia mogą też wiązać się z lekami, jakie przyjmuje pacjent. W powyższych przypadkach wskazane jest postępowanie przyczynowe – leczenie choroby podstawowej lub zmiany w zakresie farmakoterapii.

Diagnostyka pierwotnego RLS opiera się na aktygrafii (pomiar aktywności ruchowej) i czasami na polisomnografii. To ostatnie badanie ma za zadanie wykluczyć istnienie innych zaburzeń snu (np. zespołu bezdechu sennego).

Leczenie w przypadku pierwotnej postaci RLS opiera się w pierwszej kolejności na wyrównaniu ewentualnych niedoborów żelaza i magnezu. Brak efektu takiego postępowania jest wskazaniem do omówienia ze specjalistą dalszych działań, które mogą polegać na wdrożeniu  doraźnej lub długoterminowej farmakoterapii.

Opracował lek. med. Paweł Brudkiewicz

Przeczytaj również: