Centrum Dobrej Terapii

Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Zespół niespokojnych nóg

Osoby cierpiące na zespół niespokojnych nóg (restless legs syndrome – RLS) skarżą się na nieprzyjemne odczucia w zakresie kończyn dolnych, pojawiające się głównie wieczorem, w czasie spoczynku czy po położeniu się do łóżka, które utrudniają zasypianie i mogą wywoływać besenność.

Odczucia te, zwane też parestezjami, często są trudne do opisania, ale zwykle mają charakter cierpnięcia, mrowienia, drętwienia, „niepokoju w nogach”. Częściową i niejednokrotnie tymczasową ulgę przynosi poruszanie nogami – charakterystyczny jest nawrót dolegliwości po zaprzestaniu ruchów nogami.

Eksperci oceniają, że częstość występowania RLS w populacji ogólnej wynosi około 10% i wzrasta z wiekiem. Zespół ten często występuje u kobiet w ciąży (głównie III trymestr). RLS jest jedną z częstszych przyczyn przewlekłych zaburzeń snu – nieprzyjemne dolegliwości utrudniają i uniemożliwiają zaśnięcie. Ponadto u większości osób dotkniętych RLS, w trakcie snu nocnego dochodzi do powtarzających się, krótkotrwałych ruchów kończyn dolnych (periodic limb movement syndrome – PLMS), które wybudzają ze snu. Skutkiem tych dolegliwości jest chroniczny deficyt snu i bezsenność, skutkujące gorszym funkcjonowaniem w ciągu dnia.

Mimo istotnego cierpienia wywoływanego przez RLS, osoby dotknięte tymi dolegliwościami rzadko zgłaszają się do lekarza, a świadomość istnienie omawianego zespołu w środowisku medycznym nadal nie jest wystarczająca.

Rozpoznanie RLS wymaga w pierwszej kolejności wykluczenia mogących leżeć u podłoża dolegliwości chorób neurologicznych i metabolicznych (np. niedobór żelaza, niewydolność nerek). Opisywane nieprzyjemne odczucia mogą też wiązać się z lekami, jakie przyjmuje pacjent. W powyższych przypadkach wskazane jest postępowanie przyczynowe – leczenie choroby podstawowej lub zmiany w zakresie farmakoterapii.

Diagnostyka pierwotnego RLS opiera się na aktygrafii (pomiar aktywności ruchowej) i czasami na polisomnografii. To ostatnie badanie ma za zadanie wykluczyć istnienie innych zaburzeń snu (np. zespołu bezdechu sennego).

Leczenie w przypadku pierwotnej postaci RLS opiera się w pierwszej kolejności na wyrównaniu ewentualnych niedoborów żelaza i magnezu. Brak efektu takiego postępowania jest wskazaniem do omówienia ze specjalistą dalszych działań, które mogą polegać na wdrożeniu  doraźnej lub długoterminowej farmakoterapii.

Opracował lek. med. Paweł Brudkiewicz

lek. med. Paweł Brudkiewicz

Specjalista psychiatra, psychoterapeuta psychodynamiczny. Absolwent studiów dziennych na Wydziale Lekarskim UJ CM. Doświadczenie zawodowe zdobywał m.in. w Katedrze i Klinice… »

Inne artykuły:
Przeczytaj również: