Centrum Dobrej Terapii

Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Zaburzenia pożądania seksualnego u mężczyzn

Pożądanie bardzo trudno jest zdefiniować, co może powodować niejasności w odniesieniu do diagnozy zaburzeń pożądania.

Jedna z obrazowych definicji ujmuje pożądanie jako wypadkową sił, które popychają daną osobę w kierunku zachowania seksualnego i sił, które ją przed tym powstrzymują.

Pożądanie wydaje się mieć trzy części składowe:

  1. popędową, będącą wyrazem działania biologicznej energii,
  2. motywacyjną, wyrażającą się ochotą angażowania się w kontakt seksualny z konkretną osobą,
  3. związaną z seksualnymi wartościami, określanymi przez pewną wrażliwość kulturową jednostki, na to co moralne, i na to co normalne w seksie.

Natura pożądania wskazuje więc na złożoną naturę seksualności w ogóle i na udział w jej zaburzeniach czynników biologicznych, psychologicznych i społeczno-kulturowych. W uproszczeniu można powiedzieć, te pierwsze będą miały główny wpływ na składową popędową, drugie – na motywacyjną, a trzecie – na podzielane wartości.

Natura pożądania wyjaśnia także fakt, że w życiu każdego człowieka na jakimś etapie pożądanie może być wewnętrznie niespójne i skonfliktowane, co także wymaga oceny w analizie bieżącej sytuacji.

Ocenę zaburzeń pożądania komplikują ponadto takie fakty, jak: możliwość występowania tzw. orientacji aseksualnej, istnienie grup mężczyzn, u których poziom energii seksualnej może z różnych powodów być niski – księży, mężczyzn o nietypowych tożsamościach i rolach płciowych (transseskaulnych, transgenderowych, transwestytycznych), mężczyzn głęboko religijnych. Dlatego ocena nie należy do łatwych.

Ta złożona natura pożądania powoduje pewne niejasności dotyczące rozpowszechnienia jego zaburzeń. Najczęstsza cytowana wartość pochodzi z badań amerykańskich i według nich zaburzenia pożądania dotyczą ok. 15 % mężczyzn w grupie wiekowej: 18–59 lat.

Zaburzenia pożądania można podzielić na:

  • występujące przez całe życie (permanentne) lub nabyte,
  • uogólnione lub sytuacyjne.

W zależności od typów wymienionych powyżej prawdopodobne będą bardziej te lub inne grupy przyczyn, jednak zawsze powinien ocenić je lekarz!

Wśród przyczyn zaburzeń pożądania należy wymienić (za prof. Lew-Starowiczem – zmodyfikowano i uzupełniono):

Czynniki organiczne

  • zaburzenia hormonalne:
    • za niski poziom testosteronu (hipogonadyzm),
    • podwyższony poziom prolaktyny,
    • zaburzenia funkcji tarczycy,
  • choroby:
    • nowotwory,
    • cukrzyca,
    • układu sercowo-naczyniowego,
    • wątroby,
    • nerek,
    • zakaźne,
    • zaburzenia nastroju (depresja),
  • leki:
    • przeciwdepresyjne (SSRI, SNRI),
    • lit,
    • przeciwpsychotyczne, szczególnie typowe,
  • radioterapia, leczenie chirurgiczne.

Czynniki psychiczne (psychologiczne)

  • przewlekłe zmęczenie,
  • niedobór snu,
  • stresy,
  • urazy i traumy seksualne,
  • zaburzenia relacji partnerskich (kompleks Don Juana, kompleks Madonny –ladacznicy, małżeństwo z rozsądku),
  • zaburzenia obrazu własnego ciała,
  • zaburzenia identyfikacji płciowej,
  • skłonności parafialne,
  • monotonia i nuda,
  • mało atrakcyjny partner,
  • uzależnienie od pornografii.

Czynniki społeczno-kulturowe

  • rygoryzm religijny i wychowawczy,
  • przesyt seksem,
  • błędna edukacja seksualna.

Rozpoznanie opiera się na zebraniu szczegółowego wywiadu, badaniach laboratoryjnych (biochemicznych i hormonalnych z krwi) i czasami badaniu somatycznym – ogólnym lekarskim, urologicznym, z użyciem metod obrazowania i innych. Szczegółowa ocena pożądania w oparciu o wywiad obejmuje ocenę m. in. jego typowych przejawów: zachowania masturbacyjne, inicjowanie seksu z partnerem, erotyczne fantazje, pociąg seksualny do innych, uczucie pobudzenia w członku.

Leczenie zależeć będzie do zidentyfikowanej lub najbardziej prawdopodobnej przyczyny i obejmować może:

  • psychoterapię indywidualną i par,
  • leczenie farmakologiczne:
    • testosteron przy jego niedoborze,
    • bupropion.
  • różne metody treningowe stosowane w zaburzeniach seksualnych.

Opracował: dr n. med. Bartosz Grabski, na podstawie

Balon R, Taylor Segraves R.  Clinical Manual of Sexual Disorders, 2009         

Lew-Starowicz Z. Zaburzenia seksualne w praktyce ogólnolekarskiej, 2004

Przeczytaj również:
Seks po 50. roku życia
mgr Cezary Barański 16 listopada 2016

Seks to bardzo ważny obszar życia w kontekście zdrowia fizycznego, psychicznego, a także profilaktyki i utrzymywania dobrej jakości życia partnerskiego. W... »