Centrum Dobrej Terapii

Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Czym jest uważność/Mindfulness?

Uważność (ang. Mindfulness) możemy opisać słowami prof. Jona Kabat Zinna jako „Szczególny rodzaj uwagi: świadomej, skierowanej na obecną chwilę i nieosądzającej”.

Początki Mindfulness

To właśnie Kabat Zinn wprowadził uważność do świata zachodniej medycyny. W 1979 roku otwarł pierwszą Klinikę Redukcji Stresu przy szkole medycznej Uniwersytetu w Massachussetts. W tym też miejscu prowadził autorski program MBSR (ang. Mindfulness Based Stress Reduction), czyli redukcji stresu opartej na uważności. W pierwszej kolejności zaadresował go do osób zmagających się z długotrwałym bólem w przebiegu chorób przewlekłych. W trakcie ośmiotygodniowego kursu, uczestnicy uczyli się rozwijać uważność poprzez praktykowanie metod zaczerpniętych z buddyjskiej tradycji medytacji uważności w świeckiej formie: uczyli się m.in. uważnego oddychania, uważności własnego ciała oraz uważnego wykonywania codziennych czynności jak chodzenie czy jedzenie posiłków.

Co nam daje regularna praktyka uważności?

Do dnia dzisiejszego program MBSR ukończyły dziesiątki tysięcy osób na całym świecie, a w samych USA ilość Klinik Redukcji Stresu funkcjonujących przy szpitalach liczy się w setkach. Tym samym ilość badań na temat uważności w ostatnich dekadach wzrasta w bardzo szybkim tempie. Dowiadujemy się z nich, że regularna praktyka uważności nie tylko pozwala redukować poziom stresu, ale także m.in. poprawia nastrój, wzmacnia system odpornościowy, przyczynia się do bardziej pozytywnego postrzegania siebie i mniej emocjonalnego reagowania na sytuacje trudne. Dodatkowo po ukończeniu 8-tygodniowego programu MBSR, u jego uczestników zaobserwowano obecność funkcjonalnych i strukturalnych zmian w mózgu, szczególnie w obszarach związanych z doświadczaniem obniżonego nastroju, lęku czy bólu.

Próby wyjaśnienia mechanizmu w jakim działa uważność, zwracają uwagę badaczy ku rozwijaniu szczególnego trybu funkcjonowania umysłu, określanego jako tzw. „tryb bycia”. W przeciwieństwie do bardziej domyślnego dla umysłu „trybu działania” umożliwiającego planowanie, analizowanie czy wykonywanie działań umysłowych bazujących na pojęciach, „tryb bycia” umożliwia bardziej bezpośrednie doświadczanie chwili obecnej i doznań zmysłowych bez oceniania czy analizowania. Praktyka uważności wzmacnia zdolność do samoregulacji uwagi oraz pozwala rozwijać szczególny rodzaj postawy wobec własnych przeżyć cechujący się ciekawością, otwartością oraz akceptacją.

Skuteczność praktyki uważności sprawiła, że jest ona uwzględniana jako integralny element obiecujących form terapii o zweryfikowanej badaniami skuteczności jak np. terapia poznawcza depresji oparta na uważności (ang. MBCT), terapia akceptacji i zaangażowania (ang. ACT) czy dialektyczna terapia behawioralna (ang. DBT). Znajduje również coraz szersze zastosowanie w medycynie somatycznej.

Opracował: dr Grzegorz Mączka

dr n. med. Grzegorz Mączka

Certyfikowany psychoterapeuta poznawczo-behawioralny Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej, specjalista psycholog kliniczny, dydaktyk. W trakcie kursu Superwizor-Dydaktyk PTTPB.  Doświadczenie zawodowe… »

Inne artykuły:
Przeczytaj również: