Centrum Dobrej Terapii
Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Trening wyobrażeniowy w sporcie

Trening wyobrażeniowy jest podstawą treningu mentalnego. Polega na tworzeniu pozytywnego wyobrażenia wykorzystując wszystkie zmysły. W sporcie odnosi się do wyobrażania sobie różnych zachowań zawiązanych ze swoją dyscypliną, koncertując się na zaangażowaniu jak największej ilości zmysłów i doznań – czyli nie tylko wzrok, ale również słuch i dotyk oraz to co w sporcie jest niezwykle ważne, czyli ruch.  Chodzi o to, żeby wyobrażenia były jak najbardziej wierne rzeczywistości i składały się z jak największej ilości szczegółów. Podczas takiego treningu  pobudzany jest układ nerwowy i mięśniowy. Co oznacza, że w czasie pozornego odpoczynku nasze ciało otrzymuje potężną dawkę bodźców.  Do mózgu docierają wówczas takie same informacje jak podczas „prawdziwego” treningu i reakcje organizmu są zbliżone do tych, które przeżywamy w realnej sytuacji np. przyspieszone bicie serca, wzmożone napięcie mięśniowe i inne. Badania pokazują, że regularny trening nie tylko poprawia jakość wykonania np. efektywność rzutów do kosza, ale również realnie wpływa na napięcie mięśniowe. Oczywiście trening wyobrażeniowy nie zastąpi treningu fizycznego, ale jest jego bardzo wartościowym uzupełnieniem.

Trening wyobrażeniowy jest techniką, która w psychologii sportu ma szeroki zakres zastosowań. Wymienić tu można między innymi:

  • Nabywanie nowych umiejętności
  • Utrwalanie i wzmacnianie umiejętności
  • Zwiększenie pewności siebie
  • Polepszenie zarządzania energią
  • Rozwiązywanie problemów, przygotowanie do sytuacji „nieplanowanych”
  • Kierowanie stresem
  • Rozgrzewka psychiczna – przygotowanie umysłu do działania
  • Utrwalanie taktyki
  • Poprawa koncentracji
  • Relaksacja
  • Odnowa po kontuzji
  • Podnoszenie motywacji
  • Regulacja emocji

Skuteczny trening wyobrażeniowy to taki,  którym mamy kontrolę nad tym o czym myślimy.

Zaczynając przygodę z treningiem wyobrażeniowym należy pamiętać, że jest on bardzo zbliżony do treningu sportowego – uczymy się od podstaw i z czasem zwiększymy umiejętności. Jest mało prawdopodobnym, aby na pierwszym treningu skoku o tyczce przeskoczyć 5 metrów. Dokładnie tak samo jest z rozwijaniem możliwości naszej psychiki. Warto przestrzegać kilku prostych zasad, które pomogą w rozpoczęciu korzystania z technik wyobrażeniowych. Poniżej wymieniono niektóre z nich.

  • Zaczynaj od prostych, krótkich wyobrażeń, a z czasem wydłużaj czas ich trwania i złożoność. Nie wyobrażaj sobie od razu całego meczu, wszystkich szczegółów, zamiast tego pomyśl o tym jak pracuje twoje ciało, jak układasz swoje nogi, ręce. Z czasem będziesz rozbudowywać swój obraz.
  • Zacznij w spokojnym miejscu, w którym łatwiej będzie utrzymać koncentrację.
  • Pamiętaj o wykorzystywaniu wielu zmysłów, powąchaj piłkę, dotknij ją, poczuj jej strukturę, skup się na pracy  twoich mięśni, jakie emocje odczuwasz i jak na nie reagujesz.
  • Wyobrażaj sobie idealne wykonanie zadania. Jeśli będziesz „widzieć” złą jakość – właśnie tego będzie się uczył Twój mózg. Jeśli chcesz popracować nad tym, co warto poprawić – zawsze znajduj rozwiązanie i zakończ wyobrażenie w pozytywny sposób.
  • Zaobserwowałeś, że mimo starań twoja uwaga zaczyna skupiać się na czymś innym? Nie poddawaj się, ważna jest systematyka (jak w każdym treningu). Z czasem będzie łatwiej. Pamiętaj trening czyni mistrza.

Opracowała mgr Anna Cach