Centrum Dobrej Terapii
Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Czym jest profilaktyka przedekspozycyjna zakażenia HIV?

Profilaktyka przedekspozycyjna zakażenia HIV (PrEPPre-Exposure Prohylaxis) to nowa, skuteczna metoda zapobiegania zakażeniu HIV, polegająca na przyjmowaniu jednej tabletki zawierającej dwa leki antyretrowirusowe (tenofowir/emtrycytabina).

Wyniki przeprowadzonych dotychczas wiarygodnych badań oraz doświadczenia kliniczne w krajach, w których metoda ta została wprowadzona do codziennej praktyki wskazują, że PrEP jest skuteczna nawet w 90% przypadków. Należy jednak pamiętać, że jej stosowanie powinno odbywać się pod nadzorem specjalisty mającego doświadczenie w prowadzeniu terapii antyretrowirusowej, który nie tylko ustali wskazania do stosowania PrEP, ale będzie monitorował jej przebieg, co umożliwi uniknięcie ewentualnych powikłań, wczesne wykrycie innych chorób przenoszonych drogą kontaktów seksualnych, czy samego zakażenia HIV.

Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS rekomenduje PrEP jako obecnie najskuteczniejszą metodę zapobiegania zakażeniu, która powinna być prowadzona łącznie z regularnym wykonywaniem testów w kierunku infekcji HIV i wykrywaniem oraz leczeniem innych schorzeń przenoszonych drogą kontaktów seksualnych.

U kogo powinno rozważyć się zastosowanie PrEP?

PrEP jest metodą skierowaną do osób, u których występuje duże ryzyko zakażenia np. w związku z niestosowaniem prezerwatywy podczas kontaktu seksualnego z osobą zakażoną HIV lub podejmowaniem niezabezpieczonych kontaktów seksualnych z osobami, których stanu zdrowia nie znamy.

Ponadto PrEP należy rozważyć nawet jeśli dana osoba nie wie czy jej partner/ka jest zakażony HIV, ale zarazem zdaje sobie sprawę, że używa ona narkotyków lub współżyje z innymi osobami.

Zastosowanie PrEP jest również wskazane, u osób u których niedawno rozpoznano zakażenie przenoszone drogą płciową (m.in. kiłę, rzeżączkę, chlamydiozę).

PrEP może również stanowić dodatkowe zabezpieczenie w okresie prób zajścia w ciążę z partnerem zakażonym HIV.

Stosowanie profilaktyczne leków antyretrowirusowych prowadzone pod nadzorem medycznym jest bezpieczne, co potwierdzają wyniki badań klinicznych. U części pacjentów opisywano wczesne działania niepożądane w postaci nudności i utraty apetytu, które ustępowały po ok. miesiącu. Niektóre osoby skarżyły się również na ból głowy o niewielkim nasileniu. Nie stwierdzono poważnych działań niepożądanych.

Na czym polega metoda PrEP?

Wariant 1. Pacjent rozpoczynający terapię PrEP

  1. Umówienie pierwszej wizyty u lekarza chorób zakaźnych, który udzieli niezbędnych informacji na temat PrEP. Lekarz odpowie też na wszelkie pytania związane z tym rodzajem profilaktyki. Jeżeli razem z lekarzem prowadzącym uznaje się, że stosowanie PrEP może istotnie przyczynić się do zmniejszenia ryzyka zakażenia HIV, wówczas lekarz zleci wykonanie niezbędnych badań.

  2. Wykonanie zleconych badań (badania ogólne, badania krwi w kierunku zakażenia HIV, badania w kierunku zakażeń przenoszonych drogą płciową, ocena wydolności wątroby i nerek).

  3. Druga wizyta u lekarza, podczas której omówione zostaną wyniki badań. Jeżeli wyniki wskażą, że PrEP będzie w Pana/i przypadku bezpieczny i korzystny z punktu widzenia profilaktyki HIV, lekarz może rozpocząć ten rodzaj profilaktyki i przepisać receptę na lek, który będzie można kupić w pobliskiej aptece (cena leku w dawkach na miesięczną profilaktykę – ok. 130 złotych). Cena drugiej wizyty uzależniona jest od tego czy ograniczy się ona tylko do omówienia wyników i przepisania leku, czy konieczne będzie podjęcie dodatkowego leczenia stwierdzonych w trakcie diagnostyki schorzeń.

Wariant 2. Osoby, które już przyjmują PrEP

  1. Wykonanie wskazanych badań przed wizytą u lekarza:

  • imienny test w kierunku HIV (ważny 7 dni),

  • badanie w kierunku kiły (PRZESIEWOWE lub POTWIERDZENIE – zgodnie z zaleceniem lekarza),

  • antygen HBs oraz przeciwciała anty-HBs (miano),

  • przeciwciała anty-HCV,

  • badanie w kierunku rzeżączki i chlamydiozy (pakiet rozszerzony),

  • poziom kreatyniny,

  • morfologia (na czczo),

  • badanie ogólne moczu (z porannego pobrania; ważność – 3 miesiące) .

  1. Wizyta u lekarza, podczas której omówione zostaną wyniki badań. Jeżeli wyniki wskażą, że PrEP będzie w Pana/i przypadku bezpieczny i korzystny z punktu widzenia profilaktyki HIV, lekarz może kontynuować ten rodzaj profilaktyki i przepisać receptę na lek, który będzie można kupić w aptece.

Cennik wariant 1:

  • Konsultacja lekarska: pierwsza – 170 złotych, kolejne – 150 złotych.

  • Pakiet badań: kreatynina, badanie ogólne moczu (z porannego pobrania), morfologia (na czczo), HIV (ważny 7 dni), HCV, kiła, HBs, anty-HBs, ALAT, AspAT – według cennika wybranego laboratorium.

  • Badania: rzeżączka + chlamydioza (badanie PCR – konieczny wymaz z: gardła, cewki moczowej, odbytu) – według cennika wybranego laboratorium.

  • Cena leku (tenofowir + emtrycytabina)– około 130 złotych (dostępny w wybranych aptekach).

Cennik wariant 2:

  • Konsultacja lekarska – pierwsza – 170 złotych, kolejne – 150 złotych.

  • Pakiet badań: kreatynina, badanie ogólne moczu (z porannego pobrania), morfologia (na czczo), HIV, kiła – PRZESIEW) – według cennika wybranego laboratorium.

  • Badania: rzeżączka + chlamydioza (badanie PCR – konieczny wymaz z: gardła, cewki moczowej, odbytu) – według cennika wybranego laboratorium.

  • Badania: HBs, anty Hbs- miano, aHCV – według cennika wybranego laboratorium.

  • Cena leku (tenofowir + emtrycytabina) – ok. 130 złotych (dostępny w wybranych aptekach).