Centrum Dobrej Terapii

Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Czym jest profilaktyka poekspozycyjna HIV?

W wybranych sytuacjach, po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym istnieje możliwość skorzystania z profilaktyka poekspozycyjnej (PEP). Może być ona przydatna dla osób, które wiedzą, że nie są nosicielami HIV lub nie znają swojego statusu serologicznego, a równocześnie w ciągu ostatnich 48 godzin:

  • mogły być narażone na zakażenie HIV w trakcie kontaktu seksualnego (np. gdy nastąpiło pęknięcie prezerwatywy),
  • dzieliły się z kimś sprzętem do iniekcji narkotyków,
  • zostały wykorzystane seksualnie.

W takich przypadkach wskazane jest zgłoszenie się do lekarza, w celu wspólnego przeanalizowania wskazań do natychmiastowego wdrożenia PEP.

Czym jest PEP i kto powinien z tej metody korzystać?

Poekspozycyjna profilaktyka zakażenia HIV (PEP – Post-exposure Prophylaxis) polega na przyjmowaniu leków antyretrowirusowych w sytuacji, gdy dojdzie do kontaktu z materiałem potencjalnie zakaźnym (seks bez prezerwatywy, pęknięcie prezerwatywy, kontakt z krwią, nasieniem, śluzem pochwowym, preejakulatem, zakłucie lub zacięcie ostrym narzędziem, na którym mogła być krew). Celem profilaktyki poekspozycyjnej jest niedopuszczenie do zakażenia HIV. Profilaktyka poekspozycyjna nie chroni w 100% przed zakażeniem HIV, ale jeśli w konkretnym przypadku ryzyko zakażenia jest istotnie zwiększone, PEP może je znacząco zmniejszyć.

PEP nie jest substytutem innych metod zapobiegania zakażeniu HIV, takich jak:

  • używanie prezerwatyw podczas każdego kontaktu seksualnego,
  • stosowanie PrEP,
  • używanie własnego sprzętu do iniekcji.

Profilaktyka poekspozycyjna powinna być stosowana jedynie w wyjątkowych sytuacjach. PEP nie jest odpowiedni dla osób, które regularnie narażone są na zakażenie HIV (np. podejmują kontakty seksualne bez zabezpieczenia z osobą zakażoną HIV). W takiej sytuacji powinno się rozważyć stosowanie PrEP czyli profilaktyki przedekspozycyjnej. PrEP polega na ciągłym przyjmowaniu raz dziennie tabletki zawierającej dwa leki przeciw HIV, w celu zapobieżenia zakażeniu.
PEP jest skuteczny, ale nie daje 100-procentowej gwarancji więc zdecydowanie zaleca się używanie prezerwatyw w kontaktach seksualnych, w trakcie przyjmowania PEP. Pozwoli to uniknąć ponownej ekspozycji na HIV, a także zapobiec potencjalnemu zakażeniu innych.

Kiedy wskazane jest wdrożenie PEP?

Przyjmowanie leków w ramach profilaktyki poekspozycyjnej powinno się rozpocząć w ciągu 48 godzin od potencjalnie ryzykownej sytuacji. W uzasadnionych przypadkach (gdy wiadomo na pewno, że doszło do kontaktu z osobą zakażoną HIV) czas ten można wydłużyć do 72 godzin. Im szybciej przyjmiemy leki tym lepiej – liczy się każda godzina! Przepisane leki przyjmuje się codziennie przez 28 dni.

Możliwie szybkie rozpoczęcie przyjmowania leków antyretrowirusowych po potencjalnej ekspozycji na HIV jest niezwykle ważne. Badania wskazują na wysoką skuteczność PEP jeżeli przyjmowanie leków rozpocznie się w ciągu pierwszych 48 godzin, a nie później niż 72 godziny od ryzykownej sytuacji.

Czy ze stosowaniem PEP wiążą się skutki uboczne?

Metoda PEP jest bezpieczna, ale może u pacjenta wywoływać np. nudności i złe samopoczucie. Skutkom tym można zapobiec i nie zagrażają one zdrowiu. W razie wystąpienia efektów niepożądanych należy skonsultować się z lekarzem specjalistą.

Ponadto oferujemy specjalistyczne konsultacje wszystkim pacjentom, którzy obawiają się zakażenia HIV lub są zakażeni HIV, a potrzebują dodatkowej konsultacji lekarskiej lub porady specjalistycznej, w tym w zakresie innych schorzeń przenoszonych drogą kontaktów seksualnych, czy szczepień profilaktycznych. Zapewniamy także porady parom o różnym statusie serologicznym (HIV+/HIV-) w zakresie profilaktyki HIV i innych chorób przenoszonych droga kontaktów seksualnych. Zapewniamy ponadto kompleksową opiekę psychologów, psychiatrów oraz specjalistów zajmujących się problemem uzależnień.