Centrum Dobrej Terapii

Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Patologiczne objadanie się

Co to jest patologiczne objadanie się?

Patologiczne (kompulsywne/nadmierne) objadanie się (binge eating disorder) – jest formą zaburzeń odżywiania się, która od stosunkowo niedawna jest przedmiotem zainteresowania badaczy i klinicystów.

Amerykańskie towarzystwo psychiatryczne opracowało kryteria tego zaburzenia dopiero 1994 roku, a obowiązująca w Polsce i reszcie Europy międzynarodowa klasyfikacja chorób ICD-10, w ogóle nie zawiera szczegółowej definicji i kryteriów tego częstego i mogącego prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych problemu (w klasyfikacji ICD-10 patologiczne objadanie się należy do tak zwanych innych, nieokreślonych zaburzeń odżywiania się – kod F50.9). Szacuje się że rozpowszechnienie patologicznego objadania się w populacji ogólnej waha się w granicach od 0,7 do 4,3%. Zaburzenie to 1.5 razy częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Może ono stanowić izolowaną jednostkę jak i współwystępować z innymi zaburzeniami psychicznymi (takimi jak: zaburzenia afektywne, fobia społeczna, zaburzenia osobowości, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, inne zaburzeniami odżywiania się, zaburzeniami kontroli impulsów itp.). Na uwagę zasługuje bardzo wysoki odsetek występowania patologicznego objadania się u osób cierpiących na chorobę afektywną dwubiegunową oraz depresję atypową. W zależności od badań od 11 do 38% pacjentów z diagnozą choroby dwubiegunowej spełnia kryteria patologicznego objadania się. Z tego względu każda osoba z rozpoznaniem patologicznego objadania się powinna być poddana procesowi diagnostycznemu w kierunku wykluczenia lub potwierdzenia u niej obecności zaburzeń afektywnych.

Rozpoznanie patologicznego objadania się

W tabeli przedstawiono kryteria DSM-IV rozpoznawania patologicznego (nadmiernego) objadania się.

  1. Nawracające epizody objadania się rozumianego jako:

    • jedzenie ilości jedzenia znacznie większej niż ta, która przez większość ludzi uznawana jest za normalną w podobnych okolicznościach i w tym samym czasie co objadająca się osoba (jedzenie może przedłużać się nawet do kilku godzin),
    • w trakcie jedzenia pojawia się uczucie utraty kontroli nad ilością oraz typem konsumowanych produktów.
  2. Epizody objadania się/nadmiernego spożywania pokarmów spełniają co najmniej trzy z poniższych kryteriów:

    • jedzenie aż do osiągnięcia uczucia niekomfortowej, nadmiernej pełności,
    • spożywanie dużej ilości jedzenia nawet jeśli nie jest się głodnym,
    • jedzenie szybciej niż jest to uznawane za normalne,
    • jedzenie w samotności ze względu na zakłopotanie, skrępowania objadaniem się,
    • poczucie winy, spadku nastroju, uczucie wstrętu, obrzydzenia po epizodzie objadania się,
    • uczucie cierpienia i dyskomfortu związane z problemem objadania się,
    • pojawianie się objadania co najmniej 2 razy w tygodniu, przez co najmniej 6 miesięcy,
    • brak objawów typowych dla innych zaburzeń odżywiania się, a mających na celu neutralizację nadmiernej ilości przyjętych kalorii, takich jak przeczyszczanie się (wymioty, biegunki itp.) oraz nadmierne ćwiczenia fizyczne.

Konsekwencje patologicznego objadania się

Patologiczne objadanie się może prowadzić do nadwagi i otyłości, ze wszystkimi ich konsekwencjami zdrowotnymi takimi jak: zaburzenia tolerancji glukozy, cukrzyca, zespół metaboliczny, nadciśnienie i choroby serca. Ponadto osoby z nadmiernym objadaniem się cierpią często z powodu zaniżonego poczucia własnej wartości, braku pewności siebie w kontaktach z ludźmi, mogącymi być źródłem objawów depresyjnych i problemów z funkcjonowaniem społecznym.

Leczenie patologicznego objadania się

Leczeniem patologicznego objadania się zajmują się różni specjaliści, często ze sobą współpracując: psychiatra, psycholog, psychoterapeuta, dietetyk itp. Stosuje się leki przeciwdepresyjne, inne leki psychotropowe (np. leki przeciwpadaczkowe), psychoterapię poznawczo-behawioralną oraz behawioralną, a także inne metody terapeutyczne i regulacje dietetyczne. Rokowanie w przypadkach patologicznego objadania się jest lepsze niż w przypadku innych zaburzeń odżywiania się. Remisję osiąga 50-80% pacjentów poddanych leczeniu.

Opracował dr hab. n. med. Marcin Siwek

dr hab. n. med. Marcin Siwek

Doktor habilitowany nauk medycznych, specjalista psychiatra. Absolwent studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM. Kierownik  Zakładu Zaburzeń Afektywnych Katedry Psychiatrii UJ… »

Inne artykuły:
Przeczytaj również: