Centrum Dobrej Terapii

Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Depresja po udarze mózgu

Częstość występowania pojedynczych objawów depresyjnych po udarze mózgu jest niezwykle duża i według niektórych badań sięga nawet 60% pacjentów. Pełne kryteria depresji spełnia średnio około 20% z nich. Depresja poudarowa bardzo często pozostaje nierozpoznana, co może mieć niekorzystny wpływ na rehabilitację pacjenta i tempo oraz stopień jego powrotu do zdrowia.

Depresja poudarowa – charakterystyka

W porównaniu z depresjami pierwotnymi, niezwiązanymi z udarem, depresje poudarowe charakteryzują się częstszym występowaniem apatii, labilności emocjonalnej, zmienności nastroju w ciągu dnia, obecnością nadmiernych reakcji emocjonalnych w postaci: wybuchów gniewu i agresji, lęku, napadów płaczu, odmowy współpracy i myśli rezygnacyjnych. Objawy depresyjne rozwijające się po udarze mózgu, jeśli są nieleczone, mają tendencję do przewlekania się. U 30% pacjentów nie objętych leczeniem objawy depresyjne obecne są po upływie roku od udaru, a u 20–25% utrzymują się jeszcze 2–3 lata. Obecność depresji w okresie poudarowym przyczynia się do pogorszenia jakości życia, utrudnienia rehabilitacji ruchowej pacjentów oraz wiąże się z bardziej nasilonymi zaburzeniami poznawczymi.

Wśród najważniejszych czynników ryzyka depresji poudarowej wymienia się:

  • zaawansowanie zawału mózgu i jego lokalizacja (zwłaszcza lewostronna),
  • starszy wiek,
  • płeć żeńską,
  • wcześniejsze udary,
  • przebycie depresji w przeszłości,
  • współwystępowanie choroby niedokrwiennej serca,
  • poudarowe zaburzenia mowy,
  • złe warunki psychospołeczne (m.in. samotność, brak oparcia społecznego, gorsze funkcjonowanie przedchorobowe).

Obecnie uważa się, że każdy przypadek depresji poudarowej wymaga podjęcia jak najszybszego leczenia, a w momencie rozpoznania pierwszych objawów nie należy zwlekać z wdrożeniem leków przeciwdepresyjnych. Jest to ważne zwłaszcza ze względu na to, że omawiany rodzaj depresji (w porównaniu z pacjentami depresyjnymi, którzy nie przeszli  udaru mózgu) wiąże się z dużym prawdopodobieństwem opóźnionej reakcji na leczenie. Postępowanie powinno obejmować farmakoterapię połączoną z treningami funkcji poznawczych, psychoedukacją i konsultacją rodzinną, zajęciami rehabilitacyjnymi oraz psychoterapią poznawczo-behawioralną.

Opracował dr hab. n. med. Marcin Siwek, na podstawie: „Zaburzenia psychiczne w neurologii” (Dominika Dudek, Marcin Siwek, Bartosz Grabski; Termedia, Poznań 2009) .

dr n. med. Bartosz Grabski

Specjalista psychiatra, specjalista seksuolog, jako jeden z kilku lekarzy w Polsce posiada europejski tytuł specjalisty medycyny seksualnej – FECSM (Fellow… »

Inne artykuły:
dr hab. n. med. Marcin Siwek

Doktor habilitowany nauk medycznych, specjalista psychiatra, lekarz z 16-letnim stażem pracy. Absolwent studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM. Adiunkt w… »

Inne artykuły:
Przeczytaj również:
Jak dbać o zdrowie po udarze mózgu?
12 listopada 2012

Udar mózgu może powodować rozliczne objawy oraz jest przyczyną istotnej i często nieodwracalnej niesprawności. Niekiedy podczas zachorowania ujawniają się także... »

Przyczyny udaru mózgu i sposoby zapobiegania
12 listopada 2012

Udar mózgu (tzw. wylew lub apopleksja) jest chorobą, a właściwie grupą chorób, w których dochodzi do nagłego i nieodwracalnego uszkodzenia części mózgu na skutek... »