Centrum Dobrej Terapii

Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Depresja po udarze mózgu

Częstość występowania pojedynczych objawów depresyjnych po udarze mózgu jest niezwykle duża i według niektórych badań sięga nawet 60% pacjentów. Pełne kryteria depresji spełnia średnio około 20% z nich. Depresja poudarowa bardzo często pozostaje nierozpoznana, co może mieć niekorzystny wpływ na rehabilitację pacjenta i tempo oraz stopień jego powrotu do zdrowia.

W porównaniu z depresjami pierwotnymi, niezwiązanymi z udarem, depresje poudarowe charakteryzują się częstszym występowaniem apatii, labilności emocjonalnej, zmienności nastroju w ciągu dnia, obecnością nadmiernych reakcji emocjonalnych w postaci: wybuchów gniewu i agresji, lęku, napadów płaczu, odmowy współpracy i myśli rezygnacyjnych. Objawy depresyjne rozwijające się po udarze mózgu, jeśli są nieleczone, mają tendencję do przewlekania się. U 30% pacjentów nie objętych leczeniem objawy depresyjne obecne są po upływie roku od udaru, a u 20–25% utrzymują się jeszcze 2–3 lata. Obecność depresji w okresie poudarowym przyczynia się do pogorszenia jakości życia, utrudnienia rehabilitacji ruchowej pacjentów oraz wiąże się z bardziej nasilonymi zaburzeniami poznawczymi.

Wśród najważniejszych czynników ryzyka depresji poudarowej wymienia się: zaawansowanie zawału mózgu i jego lokalizacja (zwłaszcza lewostronna), starszy wiek, płeć żeńską, wcześniejsze udary, przebycie depresji w przeszłości, współwystępowanie choroby niedokrwiennej serca, poudarowe zaburzenia mowy, złe warunki psychospołeczne (m.in. samotność, brak oparcia społecznego, gorsze funkcjonowanie przedchorobowe).

Obecnie uważa się, że każdy przypadek depresji poudarowej wymaga podjęcia jak najszybszego leczenia, a w momencie rozpoznania pierwszych objawów nie należy zwlekać z wdrożeniem leków przeciwdepresyjnych. Jest to ważne zwłaszcza ze względu na to, że omawiany rodzaj depresji (w porównaniu z pacjentami depresyjnymi, którzy nie przeszli  udaru mózgu) wiąże się z dużym prawdopodobieństwem opóźnionej reakcji na leczenie. Postępowanie powinno obejmować farmakoterapię połączoną z treningami funkcji poznawczych, psychoedukacją i konsultacją rodzinną, zajęciami rehabilitacyjnymi oraz psychoterapią poznawczo-behawioralną.

Opracował dr n. med. Marcin Siwek, na podstawie: „Zaburzenia psychiczne w neurologii” (Dominika Dudek, Marcin Siwek, Bartosz Grabski; Termedia, Poznań 2009) .

dr n. med. Marcin Siwek

Specjalista psychiatra, lekarz z 15-letnim stażem pracy. Absolwent studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM. Adiunkt w Zakładzie Zaburzeń Afektywnych Katedry… »

Inne artykuły:
Przeczytaj również:
Depresja nawracająca
10 kwietnia 2012

Zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) depresja (jednobiegunowa, nawracająca) należy do głównych przyczyn niesprawności i niezdolności do pracy na... »

Choroba afektywna dwubiegunowa
10 kwietnia 2012

Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD, inaczej zaburzenie afektywne dwubiegunowe – dawniej określane jako choroba/psychoza maniakalno-depresyjna lub cyklofrenia)... »