Centrum Dobrej Terapii

Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Depresja a choroba niedokrwienna serca

Czy depresja może być związana z chorobami serca?

Autorzy licznych badań wykazali, że u osób z zaburzeniami afektywnymi stwierdza się częstsze niż w populacji ogólnej występowanie chorób serca. Z drugiej strony choroby układu krążenia – zwłaszcza choroba niedokrwienna serca (ChNS), wiążą się z większym ryzykiem rozwoju i chronicznego utrzymywania się depresji.

Na przykład – u około 65% chorych bezpośrednio po zawale serca stwierdza się obniżenie nastroju lub pojedyncze objawy depresyjne. W większości przypadków mają one przejściowy charakter i mijają w ciągu paru dni. Jednak u około 10–20% pacjentów mają one większe nasilenie i spełniają powszechnie stosowane w psychiatrii kryteria rozpoznawania depresji. Zarówno w przypadku łagodnych zaburzeń nastroju jak i w przypadkach pełnych epizodów depresji rozwijających się w przebiegu ChNS, prawdopodobieństwo samoistnego ich ustąpienia jest równe prawdopodobieństwu ich dalszego pogłębiania się i uporczywości. Objawy depresyjne u pacjentów z diagnozą ChNS często różnią się od cech typowego zespołu depresyjnego. Rzadko występują: zaniżona samoocena, nieadekwatne poczucie winy, płaczliwość, poczucie bezsensu życia, myśli samobójcze. Dominują natomiast: zmęczenie, drażliwość, utrata energii, bezsenność, brak apetytu. Może to skłaniać pacjentów, a niekiedy również lekarzy nie będących psychiatrami do przypisywania winy za złe samopoczucie raczej stanowi fizycznemu, a nie problemom psychicznym.

Wpływ depresji na na przebieg leczenia ChNS

Obecność nieleczonej depresji może wpływać niekorzystnie na przebieg leczenia ChNS oraz na rokowanie po zawale. Współistnienie depresji i choroby niedokrwiennej serca jest przyczyną częstszego korzystania przez pacjentów z opieki medycznej i częstszych niż w przypadku niedepresyjnych osób rehospitalizacji. Pacjenci z wywiadem obejmującym równocześnie zaburzenia depresyjne i ChNS są w większym stopniu obciążeni dolegliwościami kardiologicznymi – np. bólami w klatce piersiowej (tzw. bólami angioidalnymi). Częściej są oni mniej sprawni fizycznie i dłużej pozostają w roli chorego, mają istotne trudności z powrotem do normalnego funkcjonowania. Chorzy po zawale, ze współistniejącą depresją doświadczają większego stresu i trudności w funkcjonowaniu społecznym oraz dłużej pozostają na zwolnieniu lekarskim z pracy. Z drugiej strony badania wykazują, że prawidłowe i intensywne leczenie depresji u pacjentów z ChNS znacząco poprawia rokowanie, w tym – zmniejsza ryzyko śmiertelności z przyczyn kardiologicznych w porównaniu do osób nieleczonych.

Istotne jest zatem jak najszybsze wykrycie objawów depresyjnych i wdrożenie odpowiedniego leczenia w postaci: leków przeciwdepresyjnych, opieki psychologicznej, a niekiedy psychoterapii. Należy przy tym podkreślić, że nowoczesne leki przeciwdepresyjne – odpowiednio, indywidualnie dobrane dla danego pacjenta – w większości przypadków są w pełni bezpieczne dla serca i dobrze tolerowane przez pacjentów. Część z tych leków (np. inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny – SSRI) wykazuje (podobnie jak aspiryna) słabe działanie obniżające krzepliwość krwi, co może dodatkowo korzystnie wpływać na profilaktykę kolejnych zaostrzeń ChNS.

 

Opracował dr hab. med. Marcin Siwek, na podstawie: Dominika Dudek, Marcin Siwek, Henryk Wysocki. „Depresja a choroba niedokrwienna serca”; Dominika Dudek, Marcin Siwek „Leczenie zaburzeń depresyjnych u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego” – rozdziały w książce: Podręcznik polskiego forum profilaktyki. Tom II (red. Prof. Piotr Podolec), Medycyna Praktyczna, Kraków, 2010

dr hab. n. med. Marcin Siwek

Doktor habilitowany nauk medycznych, specjalista psychiatra. Absolwent studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM. Kierownik  Zakładu Zaburzeń Afektywnych Katedry Psychiatrii UJ… »

Inne artykuły:
Przeczytaj również:
Geriatryczna skala oceny depresji
28 czerwca 2012

Geriatryczna skala oceny depresji (Geriatric Depression Scale – GDS) to jedna z częściej stosowanych skal do przesiewowej samooceny depresji w wieku... »

Skala depresji Becka
6 czerwca 2012

Skala depresji Becka składa się z 21 pytań wielokrotnego wyboru i jest jednym z najpowszechniej stosowanych narzędzi oceny nasilenia objawów depresyjnych... »