Centrum Dobrej Terapii

Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Choroba dwubiegunowa, depresja, schizofrenia a zespół metaboliczny

Choroba dwubiegunowa afektywna, schizofrenia oraz depresja wiążą się z podwyższonym ryzykiem występowania nadwagi, otyłości, podwyższonego poziomu cholesterolu i zaburzeń tolerancji glukozy, a w konsekwencji rozwoju chorób układu krążenia (nadciśnienie, choroba niedokrwienna serca, zawał) oraz cukrzycy.

Podłoże tego ryzyka jest wielorakie i składają się na nie takie czynniki jak:

  • genetyczne i biologiczne;
  • niewłaściwy tryb życia wynikający z niezdrowych przyzwyczajeń oraz samej choroby psychicznej:
    • palenie tytoniu,
    • nadużywanie alkoholu,
    • objadanie się,
    • błędy dietetyczne (nadmierne spożywanie słodyczy i słodzonych napojów gazowanych, białego pieczywa, mięsa, tłuszczów zwierzęcych, niewystarczająca zawartość w diecie błonnika, warzyw, pieczywa pełnoziarnistego, ryb, kwasów nienasyconych),
    • niewystarczająca ilość wysiłku fizycznego, zaleganie w łóżku, spędzanie wolnego czasu w sposób bierny – np. głównie przed telewizorem;
  • stosowanie niektórych leków przeciwpsychotycznych i normotymicznych (zapytaj psychiatrę czy leki, które przyjmujesz zwiększają ryzyko rozwoju nadwagi , otyłości i zaburzeń metabolicznych, a jeśli tak, to w jaki sposób możesz zminimalizować lub zlikwidować to ryzyko).

Zbiór wzajemnie ze sobą związanych czynników stwarzających znaczące ryzyko chorób układu krążenia i miażdżycy nosi nazwę zespołu metabolicznego.

Najważniejsze objawy zespołu metabolicznego

  • tzw. otyłość centralna (inaczej brzuszna NAJWAŻNIEJSZY, PODSTAWOWY OBJAW) – tj. obwód w pasie > 80 cm u kobiet i > 94 cm u mężczyzn;
  • dodatkowo – co najmniej 2 z poniższych:
    • zwiększenie stężenia glukozy na czczo (≥100mg/dl) lub konieczność przyjmowania leków obniżających stężenie glukozy we krwi z powodu nieprawidłowych wartości tego parametru,
    • nieprawidłowo wysokie wartości ciśnienia tętniczego (skurczowe ≥ 130mmHg lub rozkurczowe ≥ 85mmHg lub konieczność leczenia z powodu nadciśnienia),
    • zwiększenie stężenia trójglicerydów we krwi (≥150mg/dl lub terapia lekami obniżającymi cholesterol z powodu jego niewłaściwego stężenia)
    • zmniejszenie stężenia tzw. dobrego cholesterolu (HDL) we krwi (u kobiet < 50mg/dl, u mężczyzn < 40mg/dl).

Psychiatra powinien być poinformowany o występowaniu u pacjenta zespołu metabolicznego lub jego składowych. W trakcie leczenia psychotropowego konieczna jest regularna kontrola wymienionych parametrów – częstość tych badań zależy od tego jakie leki pacjent przyjmuje (psychiatryczne i niepsychiatryczne) i jaki jest jego ogólny stan zdrowia.

Zapamiętaj!

  • Psychiatra, psycholog, dietetyk, internista – mogą pomóc Ci w zmianie trybu życia i diety, tak aby zminimalizować ryzyko zespołu metabolicznego i jego konsekwencji zdrowotnych.
  • Leczenie psychotropowe nie musi wiązać się z występowaniem groźnych konsekwencji zdrowotnych – odpowiednio dobrane leki, dbałość o zdrowie oraz odpowiednie badania kontrolne pozwalają na zabezpieczenie przed nawrotami choroby psychicznej przy jednoczesnym cieszeniu się dobrym zdrowiem somatycznym i normalną aktywnością.

Opracował dr hab. n. med. Marcin Siwek

dr hab. n. med. Marcin Siwek

Doktor habilitowany nauk medycznych, specjalista psychiatra. Absolwent studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM. Kierownik  Zakładu Zaburzeń Afektywnych Katedry Psychiatrii UJ… »

Inne artykuły:
Przeczytaj również:
Geriatryczna skala oceny depresji
28 czerwca 2012

Geriatryczna skala oceny depresji (Geriatric Depression Scale – GDS) to jedna z częściej stosowanych skal do przesiewowej samooceny depresji w wieku... »