Centrum Dobrej Terapii

Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Choroba dwubiegunowa, depresja, schizofrenia a zespół metaboliczny

Choroba dwubiegunowafektywna, schizofrenia oraz depresja wiążą się z podwyższonym ryzykiem występowania nadwagi, otyłości, podwyższonego poziomu cholesterolu i zaburzeń tolerancji glukozy, a w konsekwencji rozwoju chorób układu krążenia (nadciśnienie, choroba niedokrwienna serca, zawał) oraz cukrzycy.

Podłoże tego ryzyka jest wielorakie i składają się na nie takie czynniki jak:

  • genetyczne i biologiczne;
  • niewłaściwy tryb życia wynikający z niezdrowych przyzwyczajeń oraz samej choroby psychicznej:
    • palenie tytoniu,
    • nadużywanie alkoholu,
    • objadanie się,
    • błędy dietetyczne (nadmierne spożywanie słodyczy i słodzonych napojów gazowanych, białego pieczywa, mięsa, tłuszczów zwierzęcych, niewystarczająca zawartość w diecie błonnika, warzyw, pieczywa pełnoziarnistego, ryb, kwasów nienasyconych),
    • niewystarczająca ilość wysiłku fizycznego, zaleganie w łóżku, spędzanie wolnego czasu w sposób bierny – np. głównie przed telewizorem;
  • stosowanie niektórych leków przeciwpsychotycznych i normotymicznych (zapytaj psychiatrę czy leki, które przyjmujesz zwiększają ryzyko rozwoju nadwagi , otyłości i zaburzeń metabolicznych, a jeśli tak, to w jaki sposób możesz zminimalizować lub zlikwidować to ryzyko).

Zbiór wzajemnie ze sobą związanych czynników stwarzających znaczące ryzyko chorób układu krążenia i miażdżycy nosi nazwę zespołu metabolicznego, a jego najważniejsze objawy to:

  • tzw. otyłość centralna (inaczej brzuszna NAJWAŻNIEJSZY, PODSTAWOWY OBJAW) – tj. obwód w pasie > 80 cm u kobiet i > 94 cm u mężczyzn;
  • dodatkowo – co najmniej 2 z poniższych:
    • zwiększenie stężenia glukozy na czczo (≥100mg/dl) lub konieczność przyjmowania leków obniżających stężenie glukozy we krwi z powodu nieprawidłowych wartości tego parametru,
    • nieprawidłowo wysokie wartości ciśnienia tętniczego (skurczowe ≥ 130mmHg lub rozkurczowe ≥ 85mmHg lub konieczność leczenia z powodu nadciśnienia),
    • zwiększenie stężenia trójglicerydów we krwi (≥150mg/dl lub terapia lekami obniżającymi cholesterol z powodu jego niewłaściwego stężenia)
    • zmniejszenie stężenia tzw. dobrego cholesterolu (HDL) we krwi (u kobiet < 50mg/dl, u mężczyzn < 40mg/dl).

Psychiatra powinien być poinformowany o występowaniu u pacjenta zespołu metabolicznego lub jego składowych. W trakcie leczenia psychotropowego konieczna jest regularna kontrola wymienionych parametrów – częstość tych badań zależy od tego jakie leki pacjent przyjmuje (psychiatryczne i niepsychiatryczne) i jaki jest jego ogólny stan zdrowia.

Zapamiętaj!

  • Psychiatra, psycholog, dietetyk, internista – mogą pomóc Ci w zmianie trybu życia i diety, tak aby zminimalizować ryzyko zespołu metabolicznego i jego konsekwencji zdrowotnych.
  • Leczenie psychotropowe nie musi wiązać się z występowaniem groźnych konsekwencji zdrowotnych – odpowiednio dobrane leki, dbałość o zdrowie oraz odpowiednie badania kontrolne pozwalają na zabezpieczenie przed nawrotami choroby psychicznej przy jednoczesnym cieszeniu się dobrym zdrowiem somatycznym i normalną aktywnością.

Opracował dr n. med. Marcin Siwek

dr n. med. Marcin Siwek

Specjalista psychiatra, lekarz z 15-letnim stażem pracy. Absolwent studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM. Adiunkt w Zakładzie Zaburzeń Afektywnych Katedry… »

Inne artykuły:
Przeczytaj również:
Depresja nawracająca
10 kwietnia 2012

Zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) depresja (jednobiegunowa, nawracająca) należy do głównych przyczyn niesprawności i niezdolności do pracy na... »

Choroba afektywna dwubiegunowa
10 kwietnia 2012

Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD, inaczej zaburzenie afektywne dwubiegunowe – dawniej określane jako choroba/psychoza maniakalno-depresyjna lub cyklofrenia)... »