Centrum Dobrej Terapii

Specjalistyczny ośrodek pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej.

Negatywne konsekwencje zdrowotne patologicznego używania alkoholu – zaburzenia psychiczne

Diagnoza choroby lub zaburzenia psychicznego wiąże się z podwyższonym ryzykiem rozwoju patologicznego używania alkoholu. Alkohol bywa w takich sytuacjach błędnie traktowany jako łatwo dostępny środek do uzyskania przejściowej poprawy nastroju, redukcji lęku i napięcia czy „leczenia” bezsenności. W niektórych stanach chorobowych (np. mania/hipomania) nadużywanie alkoholu może być elementem zachowań nakierowanych na intensyfikację przyjemności i jak najszybszą autostymulację lub też (np. w psychozach) bywa spożywany z pobudek urojeniowych albo w celu próby zredukowania nieprzyjemnych doznań wynikających z urojeń i omamów. W każdym z wymienionych przypadków alkohol przyczynia się niestety do nasilania objawów zaburzenia psychicznego, pogorszenia jego przebiegu, spadku skuteczności leków oraz wystąpienia ryzyka niekorzystnych interakcji z lekami. Największym ryzykiem rozwoju patologicznego używania alkoholu odznaczają się:  zaburzenia osobowości, choroba afektywna dwubiegunowa, depresja nawracająca, schizofrenia oraz fobia społeczna.

Z drugiej strony, pierwotnie występujący problem alkoholowy znacznie zwiększa ryzyko wtórnego rozwinięcia się zaburzeń psychicznych i objawów psychopatologicznych (które nie występowały przed uzależnieniem się od alkoholu). Z badań epidemiologicznych wynika, że objawy depresyjne lub epizody depresji pojawiają się nawet u 1/3 pacjentów z problemem alkoholowym, a zmiany osobowości oraz objawy i zaburzenia lękowe dotyczą nawet 1/5 z nich. Powszechnym zjawiskiem jest również bezsenność i inne zaburzenia snu, których nasilenie w okresie abstynencji odzwierciedla ryzyko nawrotu picia.

Alkohol w różnoraki sposób może przyczyniać się do rozwoju zaburzeń psychicznych – wśród najważniejszych czynników należy wymienić:

  • uszkadzanie komórek nerwowych,
  • niedobory witaminowe i żywieniowe,
  • wywoływanie przez alkohol chorób somatycznych (które wtórnie mogą nasilać lub indukować zaburzenia psychiczne),
  • niekorzystne skutki psychospołeczne picia (problemy finansowe, zawodowe, osobiste oraz prawne).

Znaczna część (od 1/3 do 2/3) objawów lękowych i depresyjnych u osób uzależnionych od alkoholu ma charakter przemijający i stanowi reakcję na: odstawienie alkoholu, konfrontację z problemem alkoholowym, rozpoczęcie terapii uzależnienia. W takich przypadkach objawy ustępują stopniowo w ciągu 2-6 tygodni od zaistnienia tych czynników i zwykle nie wymagają intensywnego i przewlekłego leczenia farmakologicznego. Natomiast przypadki dużej depresji czy depresji nawracającej oraz zaburzenia lękowe (nerwice) i zaburzenia snu które spełniają odpowiednie kryteria diagnostyczne i są niezależnymi jednostkami chorobowymi które rozwinęły się w przebiegu uzależnienia, wymagają specyficznego (zwykle farmakologicznego) leczenia specjalistycznego u psychiatry, często równocześnie z leczeniem farmakologicznym uzależnienia od alkoholu.

dr hab. n. med. Marcin Siwek

Doktor habilitowany nauk medycznych, specjalista psychiatra. Absolwent studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM. Kierownik  Zakładu Zaburzeń Afektywnych Katedry Psychiatrii UJ… »

Inne artykuły:
Przeczytaj również:
Głód alkoholowy
13 kwietnia 2017

Czym jest głód alkoholu? Głód alkoholowy jest jednym z objawów zespołu  uzależnienia od alkoholu i opisuje się go jako „silne pragnienie lub przymus... »

Przeczytaj poprzedni wpis:
Negatywne konsekwencje zdrowotne patologicznego używania alkoholu – zaburzenia odporności

Niekorzystne działanie ogólnoustrojowe alkoholu nie oszczędza również mechanizmów i systemów odpornościowych organizmu. Przewlekłe używanie alkoholu może wiązać się z zaburzeniami…...

Zamknij